Milli kimliyin məkan və tarix məsələsi: Azərbaycan keysi

Abstract

Enton Smitin “Millətlərin Etnik Mənşəyi” əsərində verdiyi “Niyə insanlar ölkələri uğrunda canlarını fəda edirlər?”[1] və Edavrd S. Keysinin “Məkana Qayıdış” əsərində verdiyi “Haralısan?”[2] sualları arasındakı əlaqənin və ya cavabın özü məkandır. Daha dəqiq ifadə etsək, məkan üzərində hakimiyyət və ya torpağın müəyyən bir qrupun (millətin) xeyrinə siyasi və hüquqi çərçivədə mənimsənilməsidir. Belə ki, birinci sualın cavabı kimliyin, hakimiyyətin və varlığın mərkəzində duran məkan üzərindəki hakimiyyət hüququnu qorumaqdır. Digər tərəfdən, ikinci suala məruz qalan fərd və cəmiyyətlər nizamlarının dağılması və ya varlıqlarının, həyatlarının mahiyyətini təşkil edən doğulduqları torpaqdan (məkandan) qoparılmaları səbəbindən “Haralısan?” sualına məruz qalmaqdan xilas ola bilməyəcəklər.