Göç, Kültür Ve Aidiyet: Almanya’da Yaşayan İkinci Kuşak Türk İşçilerin Askerlik Sorunu

Abstract

Almanya’nın iktisadi olarak bir kalkınma sürecine girdiği 1950’lerin sonunda ülkede sanayi ve madende çalışacak işgücü ihtiyacı doğmuştur. Dünya savaşlarında genç nüfusunun büyük bölümünü kaybeden Almanya, çeşitli ülkelerle yaptığı işgücü anlaşması ile yurtdışından işçi alımına başlamıştır. Bu bağlamda 1961 yılından itibaren Türkiye ile de bir anlaşma yapılmış ve Türk işçiler muhtelif tarihlerde Almanya’ya gönderilmiştir. Zaman içerisinde kültürel, coğrafi ve dini açıdan tamamen farklı bir ülkede çalışmaya başlayan ve daha sonra ailelerini de yanına alan Türk işçiler, sosyal ve ekonomik çeşitli sorunlarla mücadele etmek zorunda kalmıştır. Gençlerin eğitimi ve askerliği ise gurbetçilik bağlamında çok tartışılan meseleler haline gelmiştir. Bu çalışmada Almanya’da yaşayan ikinci kuşak işçilerin askerlik sorunu ve bedelli askerlik konusu ele alınmıştır. 1980 yılında çıkarılan bedelli askerlik kanununa yönelik eleştiriler ve Federal Almanya Bedelli Askerlik Girişimi (FEBAG) adlı derneğin çalışmaları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu makalede aidiyet ve kültürel uzaklıkla mücadele eden göçmenlerin ekonomik ve toplumsal meselelere yaklaşımı, bedelli askerlik tutarına neden itiraz edildiği ve ne gibi öneriler sunulduğu tartışılmıştır. Derneğin, askerlik özelinden yola çıkarak Almanya’da yaşayan Türklerin sorunlarına çözüm aradığı ve bir kamusal alan yaratma gayreti güttüğü görülmüştür. Çalışmanın ana kaynağı FEBAG’ın faaliyetleri ve ana haber bülteni Bedel gazetesidir. Ayrıca arşiv belgelerine, dönemin gazetelerine ve muhtelif telif eserlere de müracaat edilmiştir