Nargin Adası’ndaki Türk Esirler Konulu Edebî Eserler

Abstract

Bu çalışmada öncelikle Nargin Adası hakkında temel bilgiler verildikten sonra konusunu Nargin Adası’ndaki esaretten alan edebî eserler değerlendirilmiştir. Yaptığımız taramalar neticesinde Nargin Adası’nda yaşananların ana konu olduğu ya da olay örgüsü içinde önemli bir yan konu olduğu 5 farklı edebî türde 26 eser tespit edilmiştir. Roman, şiir, tiyatro, hatırat ve günlük türlerinde kaleme alınmış olan bu eserlerin 12’si Azerbaycan’da, 14’ü ise Türkiye’de yayımlanmıştır. Roman ve tiyatro türündeki eserlerin 2000’li yıllardan sonra yazılmış olması Sovyetler Birliği döneminde ilişkilerin yeterli seviyede olmaması ve bu ilişkilerin 1991 sonrasında tekrar güçlü bir şekilde kurulmasıyla ilgilidir. Şiir türündeki eserlerin tamamı Nargin’deki esaretin devam ettiği günlerde kaleme alınmıştır. Bu da şiirin boyut olarak kısa olması ve insanları duygu yönünden daha hızlı harekete geçirmesiyle ilgilidir. Hatırat türündeki eserler doğal olarak Nargin’deki esaret günlerinden sonraki yıllarda geriye dönük yazılmış eserlerdir. Günlük türündeki eser ise bir Türk esirin esaret günlerinde kaleme almış olmasından dolayı oldukça önemli bir içeriğe sahiptir. Türk tarihinin önemli olaylarından biri olan Nargin Adası’ndaki esaret sürecinden hareketle yazılan bu eserlerin ana hatlarıyla ortak noktaları; adadaki olumsuz vaziyete dikkat çekmeleri ve Azerbaycan Türklerinin esirleri kurtarmak için gösterdikleri olağanüstü çabaya vurgu yapmalarıdır.