PhD in History of the Republic of Turkey http://hdl.handle.net/20.500.12323/7155 2026-04-03T19:21:39Z 2026-04-03T19:21:39Z Mustafayev, Söhrab http://hdl.handle.net/20.500.12323/7164 2024-01-17T10:33:20Z 2019-09-01T00:00:00Z

Title: Türkçü bir siyasetçi ve fikir adamı: Ahmet Ağaoğlu Authors: Mustafayev, Söhrab Abstract: Ahmet Ağaoğlu Aralık 1869’da Azerbaycan’ın Karabağ bölgesinde bulunan Şuşa kentinde dünyaya gelmiştir. Azerbaycan’da ve Türkiye’de siyasî faaliyetlerde bulunmuş Türkçü bir fikir adamıdır. Çocukluk yıllarında yaşadığı ortam onun fikrî hayatında son derece etkili olmuştur. Özellikle Bakü’deki faaliyetleri ile Azerbaycan Türklerinde Türkçülük şuurunun yerleşmesine gayret etmiştir. Siyasetçi kimliğinin dışında akademisyen, gazeteci ve yazar olarak da çalışmıştır. İkinci Meşrutiyet’in ilan edilmesinden sonra Türkiye’ye gelmiştir. Türkiye Cumhuriyeti’nin çok partili hayata geçiş denemelerinden biri olan Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kurulmasında ve sonrasında ön plana çıkmıştır. Ahmet Ağaoğlu’nun liberal bir çizgiye sahip olması, onu döneminin düşünürlerinden farklı kılan bir hususiyet olmuştur. Ahmet Ağaoğlu, Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kapanmasından sonra aktif siyaset hayatına son vermiştir. Siyaset hayatının ardından yazılarıyla milliyetçi ve liberal düşüncelerini savunmaya devam etmiştir. Ziya Gökalp ve Yusuf Akçura gibi isimlerle birlikte Türkçülük akımının öncüleri arasına girmeyi başarmıştır. Türk Yurdu ve Türk Ocağı gibi Türkçü cemiyetlerin kurulmasında ve faaliyet göstermesinde önde gelen isimlerden biri olmuştur. Uzun yıllar hem Azerbaycan’da hem de Türkiye’de siyasî ve akademik çalışmaları ile Türkçülüğe katkılar sunmuştur. Ahmet Ağaoğlu 19 Mayıs 1939’da İstanbul’da vefat etmiştir.

2019-09-01T00:00:00Z Mustafayev, Söhrab http://hdl.handle.net/20.500.12323/7163 2024-01-17T10:23:18Z 2023-01-01T00:00:00Z

Title: Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hakimiyyəti dövründə Azərbaycan ilə Türkiyənin iqtisadi və ticarət əlaqələri Authors: Mustafayev, Söhrab Abstract: Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyev 3 oktyabr 1993-cü ildǝ keçirilǝn tam demokratik sǝsvermǝ nǝticǝsindǝ Azǝrbaycan Respublikasının prezidenti seçilmişdir. Onun hakimiyyǝti dövründǝ sözün ǝsl mǝnasında bütün sahələri əhatə edən tam müstǝqil bir siyasǝt izlǝnmişdir. Bu siyasǝtin ǝsas qollarından biri dǝ şüphǝsiz ki, iqtisadi azadlıqdır. Bunun təmin edilməsi üçün başda qonşu ölkələr olmaqla, bir çox dövlətlə yaxın münasibətlərin yaradılması son dərəcə vacib idi. Türkiyə, Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas istiqamətlərindən birini, hətta ən əsasını təşkil edirdi. Türkiyǝ ilǝ yaradılacaq münasibǝtlǝrin iqtisadi azadlıq məsələsində Azǝrbaycan üçün hǝyati ǝhǝmiyyǝtǝ malik olduğunu yaxşı bilǝn Heydǝr Əliyev hakimiyyǝtdǝ olduğu dövr ǝrzindǝ iki ölkǝ ǝlaqǝlǝrinin güclǝndirilmǝsi üçün böyük işlǝr görmüşdür. Qarşılıqlı ziyarǝt-lǝr, imzalanan müxtǝlif müqavilǝlǝr vǝ ǝldǝ olunan razılaşmalar bu mǝqsǝdǝ xidmǝt edirdi. İki ölkǝ xalqı arasındakı qardaşlığı vǝ tarixi birlikdǝliyi ǝsas alaraq hǝyata keçirilǝn bu siyasi addımların Türkiyǝ-Azǝrbaycan ǝlaqǝlǝrinin bu günkü sǝviyǝyǝ çatdırılmasında önǝmli rola malik olduğunu qeyd etmǝliyik.

2023-01-01T00:00:00Z Mustafayev, Söhrab http://hdl.handle.net/20.500.12323/7162 2024-01-17T10:13:42Z 2023-08-01T00:00:00Z

Title: Sovyetler Sonrasi Dönemde Ukrayna'nin Askerî Yapilanmasinda Türkiye'nin Rolü (1991-2000) Authors: Mustafayev, Söhrab Abstract: Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik 24 Şubat’ta başlattığı işgal, kısa sürede geniş çaplı bir savaşa dönüştü. Adı geçen savaş, uzun müddettir dünyanın en önemli gündem maddesi konumunda. Bunda, savaşın gıda güvenliği açısın-dan yarattığı tehdidin de büyük payı var. Savaşın başlarında Rusya’nın kısa sürede zafer elde edeceği düşüncesi geniş biçimde kabul görmüştü. Bundan başka Ukrayna’nın gereken karşılığı veremeyeceği ve Rus ordusuna pek fazla direnemeyeceği de yüksek sesle dillendirilmekteydi. Ancak başta otoriteler olmak üzere, çok büyük bir kesimin ortaya koyduğu bu yaklaşımın hatalı olduğu kısa sürede anlaşıldı. Ukrayna ordusu kendisinden beklenmeyecek şekilde oldukça başarılı bir mücadele ortaya koymakta, hatta Rus-ya’nın savaşın başlarında işgal ettiği pek çok bölgeyi birer birer geri almaktadır. Sovyetler sonrası dönemde Ukrayna’nın askerî anlamda yeni bir yapılanma içinde olduğu bilinmekteydi. Özellikle Rusya’nın 2014 yılında Kırım bölgesini işgal etmesi, bu yapılanmanın hızlanmasını sağladı. Rusya’nın bölgede yayılmasının karşısını almak isteyen Batı dünyasının da bu gelişmedeki katkısı oldukça büyük. Burada Türkiye’nin rolünün özellikle belirtilmesi gerekiyor. Türkiye ile Ukrayna arasındaki askerî ilişkilerin geçmişi, bağımsızlıktan hemen sonraki döneme tesadüf ediyor. Adı geçen ilişkilerin geniş çaplı ve derin köklere sahip olduğu da unutulmamalıdır. Bu nedenle bugün Ukrayna ordusunun ortaya koyduğu direnişte Türkiye’nin çok önemli bir paya sahip olduğunu ifade edebiliriz. Bu çalışmanın amacı Türkiye-Ukrayna arasındaki askerî ilişkileri tüm detayları ile ortaya koymak ve bu arada bugünkü siyasî ve askerî olayları bahsettiğimiz eksende ele almaktır. Çalışmada; arşiv belgeleri, ulusal gazeteler, zabıt cerideleri, resmî gazete, çeşitli kitap, makaleler vb. kaynaklardan istifade edilmiştir.

2023-08-01T00:00:00Z Mustafayev, Söhrab http://hdl.handle.net/20.500.12323/7161 2024-01-17T09:00:27Z 2017-01-01T00:00:00Z

Title: Millî Mücadelede Türk-Rus İlişkilerinin Kurulmasi ve Azerbaycan Authors: Mustafayev, Söhrab Abstract: XX. Yüzyıl’da emperyalizm hız kesmeden yayılmaya devam ederken, sömürgeciliğe karşı mücadele etme fikri giderek şiddetini arttırmıştır. Anti-emperyalist mücadele fikrinin en önemli tezahürlerinden biri de Anadolu topraklarında meydana gelmiştir. Özellikle İngiltere ve Fransa’nın yayılmacı fikirlerin başını çektiği dönemde Türk ve Rus hükümetleri sömürgecilerin faaliyetlerine karşı ortak tavır alarak gizli bir ittifak kurmuştur. İki ülkenin de geçiş dönemi yaşadığı yıllarda kurulan gizli ittifak, emperyalizmin bu ülkeleri tamamen sömürmesine engel olmuştur. Ancak kuruluş sürecini tamamlayan Sovyet Rusya’nın, emperyalizm konusunda diğer devletlerden geri kalmadığı kısa zaman sonra anlaşılmıştır. Rus emperyalizmi, Çarlık Rusya’dan sonra bu defa da Sovyet Rusya olarak karşımıza çıkmıştır. Sovyet Rusya’nın yayılmacı politikalarının ilk önce Azerbaycan’da ortaya çıkması, Bolşeviklerin asıl amaçlarını göstermiştir.

2017-01-01T00:00:00Z