http://hdl.handle.net/20.500.12323/47 2026-11-03T06:06:19Z 2026-11-03T06:06:19Z İsaxanlı, Hamlet http://hdl.handle.net/20.500.12323/8445 2026-10-29T08:11:22Z 2026-01-01T00:00:00Z

Title: Yağış yağır, sevgilim (povest) Authors: İsaxanlı, Hamlet

2026-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12323/8444 2026-10-29T08:08:18Z 2026-01-01T00:00:00Z

Title: Xəzər xəbər

2026-01-01T00:00:00Z Əhmədli, Nazir http://hdl.handle.net/20.500.12323/8397 2026-10-05T06:38:53Z 2025-01-01T00:00:00Z

Title: Gökçələr və Göyçə Toponimi Haqqında Authors: Əhmədli, Nazir Abstract: Bu məqalə “Göyçə” toponimi və “gökçə/göyçə” tayfa adı ilə bağlı tarixi, etnoqrafik və toponomik faktları araşdırmaqla, bu adların yaranma səbəbləri və yayılma coğrafiyasını geniş şəkildə təqdim edir. Məqalənin əsas qayəsi “Göyçə” adının sadəcə coğrafi deyil, etnik və tarixi mahiyyət daşıdığını sübut etməkdir. Əvvəlcə “Göyçə” adının ən qədim yazılı qaynaqlarda necə keçdiyi təqdim edilir. Bu ad 14-cü əsrə aid mənbələrdə – Zeynəddin bin Həmdullah Qəzvininin “Zeyle Tarix-e Qozide” adlı əsərində “Gökçə Dəniz” kimi qeyd olunur. Eyni zamanda “Kitabi-Dədə Qorqud”da da bu ada rast gəlinir. Beləliklə, “Gökçə”nin türklərin tarixi yaddaşında yer alan və qədim zamanlardan etibarən yaylaq, yaşayış məskəni və tayfa adı kimi istifadə olunduğu vurğulanır. Məqalədə xüsusilə XV–XVII əsrlərə aid fərmanlar, Osmanlı və Səfəvi təhrir dəftərləri, eləcə də müasir tədqiqat materialları vasitəsilə “Göyçə”nin inzibati vahid kimi necə formalaşdığı göstərilir. Məqalə iddia edir ki, “Göyçə” toponimi eyniadlı türk tayfasının – gökçələrin adından yaranmışdır. Bu tayfa Göytürk imperiyası ilə mənşə bağlılığı olan və müxtəlif dövrlərdə Orta Asiyadan Qafqaza, Anadoluya və İrana köç etmiş türkmən kökənli qəbilələrdən biridir. Araşdırmada “göy” sözünün türklər üçün sadəcə rəng adı deyil, Tanrı və fövqəltəbii qüvvə anlamı daşıdığı izah olunur. Göytürklərdə “göy” – müqəddəslik və hakimiyyət simvoludur. Bilgə Xaqanın Orxon yazılarında “göy” Tanrı ilə sinonim kimi işlənməsi bu mənanı gücləndirir. Məqalədə həmçinin qeyd edilir ki, “Göyçəli” adlı kəndlərin və camaatların adları yalnız Azərbaycanda deyil, həm də Türkiyənin bir çox bölgələrində, hətta İraqda da yayılmışdır. Bu isə gökçələrin geniş yayılma arealına və tarixi miqrasiyalarına dəlalət edir. Göyçəli obalarının xüsusilə Bozok və Varsaq türkmən birlikləri ilə bağlılığı araşdırılır. Həmçinin Göyçə və Göyçəli adlarının təhriflərə, yanlış izahlara və saxta tarixləşdirməyə məruz qalması da tənqid edilir. Nəticə etibarilə, məqalə “Göyçə” toponimini göytürk mənşəli, qədim türk tayfalarından olan gökçə/göyçə tayfasının adından törəmiş bir etnotoponim kimi təqdim edir. Tarixi, coğrafi və etnoqrafik materiallarla sübut edilir ki, bu ad təkcə bir bölgənin adı deyil, bütövlükdə türk dünyasının ortaq mədəni yaddaşının daşıyıcısıdır.

2025-01-01T00:00:00Z Kazancı, Mehmet Ömer http://hdl.handle.net/20.500.12323/8396 2026-10-05T06:35:57Z 2025-01-01T00:00:00Z

Title: Irak Türkmen Edebiyatında Hikâye Ve Roman Dünü – Bugünü Authors: Kazancı, Mehmet Ömer Abstract: Kökleri Türk edebiyatının beslendiği ortak kaynaklara dayanan Irak Türkmen edebiyatı, zengin ve derin bir geçmişe sahiptir. Bu edebiyat, tarih boyunca türlü zorluklara rağmen varlığını sürdürmüş, özellikle hikâye ve roman türleriyle kimliğini ortaya koymuştur. Hikâye ve roman, sadece estetik değer taşımakla kalmayıp, aynı zamanda Irak Türkmenlerinin kültürel direnişinin, toplumsal hafızasının və milli kimlik mücadelesinin birer aynası olmuştur. Ne var ki, bu önemli türler edebiyat tarihçileri tarafından hak ettiği bilimsel ilgiyi yeterince görememiştir. Çoğu zaman yüzeysel değerlendirmelere maruz kalmış, kısa cümlelerle geçiştirilmiş, hatta zaman zaman gelişmemişlik ya da geri kalmışlık gibi haksız ithamlarla karşı karşıya bırakılmıştır. Irak Türkmenleri, uzun yıllar boyunca kendi ana dillerinde eğitim hakkından mahrum edilmiş, kültürel ve edebi üretimleri sınırlı imkânlarla yürütmek zorunda kalmışlardır. Ancak bu zorluklar onların azmini kıramamış, kültür ve edebiyatlarını adeta gözbebeği gibi koruyarak günümüze taşımışlardır. Aynı kararlılık hikâye ve roman türleri için de geçerlidir. Türkmen yazarlar, bu türlerde hem klasik hem de modern edebi anlayışları bir araya getirerek, hem halkın gündelik yaşamını hem de milli bilinci yansıtan özgün eserler ortaya koymuşlardır. Bu araştırmada Irak Türkmen edebiyatında hikâye ve roman türlerinin tarihsel gelişim süreci detaylı şekilde ele alınmaktadır. Osmanlı etkisinden başlayarak İngiliz işgali dönemi, Cumhuriyet yılları ve 2003 sonrası modern dönem dâhil olmak üzere bu türlerin geçirdiği evreler incelenmekte; bu türlerin edebi, sosyokültürel ve politik bağlamdaki dönüşümleri analiz edilmektedir. Günümüzdeki durumu ise hem Irak içindeki hem de Türk dünyasıyla olan etkileşimler bağlamında değerlendirilerek, Irak Türkmen hikâye ve roman edebiyatının Türk edebiyatındaki yeri ortaya konulmaktadır.

2025-01-01T00:00:00Z